باتوجه به رقابت بسیاری که بین فعالان اقتصادی و کسانی که قصد دارند پا به این عرصه بگذارند وجود دارد، و رقابتی که بین ابتکار و نوآوری های جدید به وجود آمده، حفظ و حراست دارایی های فکری و معنوی و ایده های نو اهمیت بسیاری پیدا کرده است و بی توجهی به آن موجب ضرر و زیان جبران ناپذیری خواهد شد.

اولین قدم برای ثبت مالکیت ایده های جدیدی که میتوان وارد چرخه کار و تجاری سازی کرد، ثبت طرح صنعتی به نام خودتان میباشد. زیرا وقتی محصولی جدید تولید میشود که در بازار محبوبیت بیشتری نسبت به نمونه های قبلی دارد، ممکن است رقبا تلاش به تولید همان محصول کنند و از ایده ی شما سوء استفاده کنند؛ بنابراین جهت حفاظت از ایده خود باید آن را به نام خود ثبت کنید.

یکی از خدمات موسسه حقوقی های ثبت مشاوره و انجام تمام مراحل ثبت طرح صنعتی می باشد. در ثبت طرح صنعتی شکل جدیدی از محصولی که پیش از این وجود داشته است به نام شما به ثبت می رسد. باید بدانید که طرح صنعتی بیشتر بر ابعاد ظاهری و زیبایی شناسی یک کالا که موجب جلب مشتریان بیشتر می گردد تاکید دارد ، چرا که این موضوع سبب موفقیت طرح صنعتی ثبت شده و استقبال از ایده های جدید شما در بازار می گردد.

ثبت طرح صنعتی چیست؟

ثبت طرح صنعتی (Industrial Design) به معنای فرآیند ثبت شکل و فرم ظاهری کالا یا بسته بندی آن است که توسط شما طراحی شده است. ثبت طرح صنعتی از طریق اداره مالکیت صنعتی انجام می گیرد؛ که مرجع ثبت مالکیت فکری و معنوی (Intellectual property) می باشد.

طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که:

  • جدید و اصیل باشد.
  • طرح یا محصول جنبه کاربردی داشته باشد، به عبارت دیگر در صورتی که طرح شما یک طرح انتزاعی و غیر کاربردی باشد طرح صنعتی محسوب نمی گردد.

نکته دیگری که باید در نظر داشت این است که آنچه که در اداره مالکیت صنعتی  به عنوان طرح صنعتی ثبت می شود فرم و شکل ظاهری و نه کارکرد فنی یک سازه یا دستگاه است.

به عنوان مثال یک دستگیره در، اگر نوآوری در شکل ظاهری باشد قابل ثبت به عنوان طرح صنعتی است اما اگر نوآوری در نحوه ی باز و بسته شدن دستگیره باشد این طرح  قابل ثبت به عنوان طرح صنعتی نمی باشد.

تفاوت ثبت اختراع و ثبت طرح صنعتی

اختراع و طرح صنعتی از نظر ماهیتی باهم تفاوت دارند. اختراع به معنی ایجاد یک وسیله جدید صنعتی است که  تا بحال وجود نداشته؛ در حالیکه طرح صنعتی به معنای ایجاد اشکال ابتکاری است که می تواند در حوزه های مختلف صنعتی یا غیرصنعتی کاربرد داشته باشد.

بنابراین ثبت اختراع و ثبت طرح صنعتی نیز باهم تفاوت دارند.

در طراحی طرح صنعتی به جنبه های فنی یک طرح توجهی نمی شود و فقط بعد زیبایی و ظاهری طرح حائز اهمیت می باشد. اما در یک اختراع، مخترع تلاش می کند که عملکرد فنی جدید را ارائه دهد که کارایی مصرفی داشته باشد.

برای مثال در طراحی یک خودرو مخترع تلاش می کند عملکردهای آن مانند سرعت، شتاب، مصرف سوخت، آلایندگی و … را بهبود بخشد در حالی که طراح صنعتی به آیتم های ظاهری و زیبایی خودرو می پردازد.

محصولات مطرح برای ثبت طرح صنعتی

همانطور که گفتیم هرمحصولی به شرط داشتن ظاهر جدید و قابلیت کاربردی می تواند به عنوان طرح صنعتی به ثبت برسد.

فرش، سرامیک، کاشی، دستگیره در، انواع بسته بندی و … محصولاتی هستند که بیشتر برای ثبت طرح صنعتی استفاده می شوند.

اگر بخواهیم به ساده ترین شکل ممکن توضیح دهیم، ثبت طرح صنعتی  در اکثر مواقع در مورد شکل و ظاهر کلی یک محصول می باشد. به طور مثال یک تخت خواب زمانی یک طرح صنعتی خوب است که برای خوابیدن و استراحت کردن مناسب بوده و همچنین دارای فرم ظاهری زیبا و متفاوت از آنچه تاکنون وجود داشته باشد.

برای حرفه ها و کسب و کارها نیز طراحی یک محصول بطور کلی به معنی توسعه ویژگی های زیبائی شناختی و عملکردی محصول با توجه به مسائلی همچون باب بازار بودن، هزینه تولید یا سهولت حمل و نقل، انبارداری، ارگونومی ( سازگاری با بدن انسان )، تعمیر و نگهداری و … آن است.

با این حال، از دیدگاه قانون مالکیت معنوی، یک طرح صنعتی فقط به جوانب زیبائی شناختی و تزئینی یک محصول اشاره می کند. به عبارت دیگر، طرح صنعتی فقط به ظاهر یک تخت خواب اشاره می کند. علی رغم اینکه طرح محصول ممکن است ویژگیهای فنی یا عملکردی داشته باشد.

طرحهای صنعتی به عنوان یکی از مقوله های قانون مالکیت معنوی،  فقط به ماهیت زیبائی شناختی یک محصول تمام شده اشاره دارد و ابعاد فنی یا عملکردی آن در ثبت طرح صعتی بی تاثیر هستند. طرح صنعتی طیف گسترده ای  از محصولات صنعتی، پوشاک و صنایع دستی، مبلمان و لوازم برقی ،لوازم خانگی، اسباب بازی ، اتومبیل و سازه های معماری و لوازم دیجیتال، طرح پارچه ها ؛ ظروف و حتی لوازم ورزشی را دربرمی گیرد. طرح صنعتی حتی می تواند در رابطه با بسته بندی کالاها نیز باشد.

قانون ثبت طرح صنعتی

در قانون ثبت طرح صنعتی، اختراعات و علائم تجاری مصوب سال ۱۳۸۶ ، در تعریف طرح صنعتی، آمده است: «هرگونه ترکیب خطوط یا رنگها و هرگونه شکل سه‌بعدی با خطوط‌، رنگها و یا بدون آن‌، به‌گونه‌ای که ترکیب یا شکل یک فرآورده صنعتی یا محصولی از صنایع دستی را تغییر دهد، طرح صنعتی است‌. در یک طرح صنعتی تنها دسترسی به یک نتیجه فنی بدون تغییر ظاهری مشمول حمایت از این قانون نمی‌باشد.»

همچنین در ماده ۲۱ این قانون آمده است که: طرح صنعتی زمانی قابل ثبت است که جدید و یا اصیل باشد. طرح صنعتی زمانی جدید است که ازطریق انتشار به طور محسوس و یا ازطریق استفاده به هرنحو دیگر
قبل از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا برحسب مورد قبل از حق تقدم اظهارنامه برای ثبت در هیچ نقطه‌ای از جهان برای عموم افشاء نشده باشد.

ویژگی های طرح صنعتی

در زبان معمول، طرح صنعتی معمولا به شکل و ظاهر کلی یک کالا اطلاق می شود اما در متون حقوقی مالکیت فکری طرح صنعتی ویژگی های مربوط به شکل و ساختار، و یا نقش و تزئینات به کار رفته در یک محصول  حاصل از یک فرآیند صنعتی است که در کالای تمام شده ایجاد وجاهت و جذابیت کند. بنابراین به عنوان یک قاعده کلی، طرح صنعتی متشکل ازموارد زیر می باشد  :

  • خصوصیات  سه بعدی مانند شکل یک کالا
  • خصوصیات دو بعدی مانند تزئینات، خطوط یا رنگهای به کار رفته در یک کالا
  • آمیزه ای از دو حالت فوق

همان طور که گفته شد ثبت طرح صنعتی می تواند دامنه  گسترده ای داشته باشد. دامنه ای که شامل ابزار فنی و تجهیزات پزشکی تا ساعتها، جواهرات، کالاهای لوکس و تجملی، ابزار خانگی، وسایل الکتریکی، ماشینهای سواری و از طرحهای نساجی گرفته تا کالاهای تفریحی می باشد.

توضیحاتی دیگر در خصوص ثبت طرح صنعتی

طرح صنعتی عبارت است از ظاهر زیبا و متفاوت و خلاقانه یک محصول که تلاش می گردد با آیتم های زیبایی شناسی برای مصرف کننده طراحی گردد. طراحی های مختلف محصولات، مانند جواهرات، ظروف، پارچه، دکوراسیون و… نمونه هایی از طرح صنعتی هستند.

طرح های صنعتی می توانند طرح هایی سه بعدی باشند یعنی طراحی حجیم از یک نمونه مانند طراحی یک لیوان و یا طرح های دوبعدی مثل نقاشی روی یک لیوان و یا ترکیبی از هر دو نمونه طرح ارائه گردد.

در زمینه ثبت طرح صنعتی برای آفریننده طرح که خالق آن محسوب می شود که خالق طرح صنعتی توانسته با ارائه طرحی متفاوت نظر مصرف کننده را جلب کند، حقوقی در نظر گرفته می شود که با ثبت طرح صنعتی ، هر گونه استفاده از طرح با اجازه مالک امکان پذیر است.

مزایای ثبت طرح صنعتی

  • جلوگیری از تقلب و کپی برداری طرح توسط افراد دیگر
  • امکان فروش طرح صنعتی خود
  • افزایش اعتبار شرکت و فروش محصول
  • بهره مندی از مزایایی همچون: استفاده از تسهیلات بنیاد ملی نخبگان و تاسیس شرکت های دانش بنیان
  • معروفیت محصول و افزایش قیمت آن
  • بهبود برند

مرجع ثبت و حمایت ازثبت  طرح صنعتی

جهت ثبت طرح صنعتی باید از طریق پرتال اداره طرح صنعتی که زیر مجموعه اداره مالکیت صنعتی می باشد اقدام نمود و هرگونه پیگیری و حمایت از طرح ثبت شده نیز از طریق همین سامانه ثبت طرح صنعتی امکان پذیر می باشد.

سامانه تخصصی ثبت شرکت و ثبت علائم تجاری، های ثبت، آماده ارائه خدمات ثبت طرح صنعتی به صورت تضمینی به شما مشتریان عزیز می باشد. کارشناسان ما در تلاش اند که در کمترین زمان وحداقل هزینه و بهترین کیفیت، رضایت شما را جلب کنند.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت طرح صنعتی

  1. مدارک شناسایی اشخاص حقیقی شامل: کپی شناسنامه و کارت ملی متقاضی، کپی شناسنامه و کارت ملی طراح
  2. مدارک ثبتی مالک حقوقی شامل: کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضاء شرکت، کپی شناسنامه و کارت ملی شخص طراح، کپی روزنامه رسمی ثبت شرکت و ثبت آخرین تغییرات شرکت
  3. توصیف طرح ومعیار های تفاوت و آیتم های زیبایی شناسی طرح صنعتی
  4. تصاویری از زوایا و جهات مختلف از نمونه طرح صنعتی
  5. تکمیل دو نسخه اظهارنامه طرح صنعتی
  6. فیش پرداخت هزینه اظهارنامه ( درصورتی که اظهارنامه شامل چند طرح صنعتی باشد فیش هزینه های اضافی نیز باید ارسال شود)

مشخصات فنی تصاویر ارسالی

  1. اندازه تصاویر حداکثر A4 باشد.
  2. تصاویر با فرمتJPEG ارسال شوند.
  3. تصاویر ارسالی باید در یک زمینه ساده وتک رنگ و قابل رویت باشند.
  4. تصاویر باید به صورت عمودی اسکن شوند.
  5. حداکثر حجم تصاویر ارسالی ۵۰۰ کیلوبایت باشد.
  6. تصاویر به صورت رنگی و با وضوح مناسب باشد.
  7. از ارائه تصویر طرح در نمای تکراری خودداری شود.
  8. تصاویر تمامی کالاها، به هر رنگی که باشند از روشن تا تیره، باید در زمینه‌ای به رنگ خاکستری روشن یا سفید عکاسی و ارسال شوند. به عنوان مثال: کالایی با رنگ بسیار روشن و نزدیک به سفید، باید در زمینه‌ای به رنگ خاکستری روشن عکاسی شود.
  9. تصاویر ارسالی باید فقط شامل کالای مورد تقاضا و اجزای آن باشد و جسم یا شخص دیگری در اطراف و پس‌زمینۀ کالا دیده نشود.
  10. حاشیه ی تصاویر ارسالی نباید زیاد باشد.
  11. نیازی به نوشتن توضیحاتی مانند: نمای بالا، نمای روبرو و … در تصاویر نیست.

 

مراحل ثبت  طرح صنعتی در کشور

طرح های صنعتی میبایست در اداره مالکیت صنعتی به ثبت برسند که برای این کار، ملزم به ارائه اظهار نامه  میباشد. تکمیل اظهارنامه ثبت طرح صنعتی، باید توسط یک مشاور حقوقی کار بلد انجام شود. پس از ثبت نام و ارسال اسناد در سایت کارشناسان اداره مالکیت صنعتی ، طرح را ارزیابی و در صورت داشتن شرایط لازم طرح پذیرفته شده و به نام شخص طراح ثبت میشود.

کارشناسان حرفه ای ما در، های ثبت آماده ارائه خدمات ثبت طرح صنعتی  و مشاوره رایگان به مدیران محترم شرکت ها و مؤسسات غیر تجاری در کوتاه ترین زمان میباشند. جهت کسب اطلاعات بیشتر درمورد ثبت طرح صنعتی میتوانید با کارشناسان ما تماس بگیرید.

ثبت طرح صنعتی در خارج از کشور

ثبت طرح صنعتی در خارج از کشور به سه صورت: ثبت ملی، ثبت منطقه ای و ثبت بین المللی انجام میشود که در مورد هریک از آنها توضیحاتی خدمتتان ارائه میدهیم:

  1. ثبت ملی

روش ثبت ملی طرح صنعتی، به همان روش ثبت در کشور است. به این صورت که متقاضی بعد از انتخاب کشور، با انتخاب وکیل یا مراجعه حضوری که بسته به قانون ملی کشور هدف دارد، تمامی مدارک را به زبان کشور مدنظر ترجمه کرده و پس از انجام تاییدات مراجع قانونی مربوطه، به اداره مربوطه ارائه نماید. که این کار هزینه و زمان بیشتری نیاز دارد.

  1. ثبت منطقه ای

تعدادی از کشورها هستند که عضو معاهده همکاری منطقه ای هستند و اشخاص در صورت ثبت طرح صنعتی در یکی  از آنها از حمایت سایر کشورهای عضو معاهده برای طرح خود برخوردار میشوند.

  1. ثبت بین المللی

برخلاف ثبت منطقه ای، در ثبت بین المللی این سیستم وجود ندارد که وقتی طرح در یک کشور ثبت شود، در کشورهای دیگر نیز حمایت شود.

جهت  ثبت بین المللی طرح صنعتی، طبق موافقت نامه لاهه « معاهده ای که برای ثبت بین المللی ( تقاضای یکپارچه ) طرح صنعتی تشکیل شده و سازمان جهانی مالکیت، متولی آن است.» اتباع کشورهای عضو این موافقت نامه میتوانند تقاضانامه بین المللی خود را به قسمت اجرای معاهده لاهه در سازمان جهانی مالکیت معنوی، ارسال کنند.

البته ممکن است این تقاضا پذیرفته نشود که در آن صورت میتوان به ننتیجه اعتراض کرد؛ اما در صورت پذیرفته شدن تقاضا از حمایت کشورهای مورد تقاضا برخوردار میشوند.

البته لازم به ذکر است که کشور ما عضو این موافقت نامه نیست.

زمان لازم جهت ثبت طرح های صنعتی

ثبت طرح صنعتی ممکن است تا حدود ۶ ماه به طول انجامد. که کوتاه یا زیاد شدن زمان بستگی  به عوامل مختلفی همچون:

  • نوع طرح ارائه شده
  • تعداد افرادی که در صف انتظار برای بررسی اظهارنامه ثبت طرح صنعتی هستند.
  • تعداد افرادی که نسبت به روند بررسی آن اعتراضی داشته باشند.

البته لازم به ذکر است افرادی که کار ثبت را انجام میدهند نیز در این موضوع  تاثیر دارند. مثلا افرادی که در این زمینه  تجربه و اطلاعات لازم را دارند بهتر میتوانند فرایندها و مراحل ثبت را انجام دهند.

هزینه‌های ثبت طرح صنعتی

جهت ثبت طرح صنعتی علاوه بر تکمیل اطلاعات و ارسال مدارک شما میبایست هزینه های آن را نیز پرداخت کنید. که هزینه های پرداختی برای اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است.

مشاهده جدول قیمت های ثبت طرح صنعتی

ردیفنوع خدمتهزینه های اشخاص حقیقی (ریال)هزینه ههای اشخاص حقوقی (ريال)
1تنظیم اسناد وایجاد حساب کاربری۱٫۸۵۰٫۰۰۰۱٫۸۵۰٫۰۰۰
2تنظیم اظهارنامه۲٫۰۵۰٫۰۰۰۲٫۰۵۰٫۰۰۰
3ثبت اظهارنامه۵۰٫۰۰۰۱۵۰٫۰۰۰
4هزینه هر طبقه اضافی در اظهارنامه20/00060/000
5حق الثبت طبقه۴۵۰٫۰۰۰۱٫۳۵۰٫۰۰۰
6هزینه امضای دفاتر و مراجعه به اداره پست۳٫۰۰۰٫۰۰۰۳٫۰۰۰٫۰۰۰
7هزینه روزنامه رسمی۲٫۵۰۰٫۰۰۰۲٫۵۰۰٫۰۰۰
8حق ثبت به ازاء یک طبقه برای پنج سال اول 450/000 1/350/000
9حق ثبت هر طبقه اضافی برای پنج سال اول 100/000300/000
10حق ثبت تمدید به ازاء یک طبقه برای پنج سال دوم 900/000 2/700/000
11حق ثبت تمدید هر طبقه اضافی برای پنج سال دوم 200/000600/000
12حق ثبت تمدید به ازاء یک طبقه برای پنج سال سوم450/000 1/350/000
13حق ثبت تمدید به ازاء یک طبقه برای پنج سال سوم 100/000300/000
14جریمه تاخیر در تمدید ثبت دوره پنج ساله ی دوم200/000600/000
15جریمه تاخیر در تمدید ثبت دوره پنج ساله ی سوم 100/000300/000
16هزینه استعلام برای انتقال،اجازه بهره برداری یا اعراض 50/000150/000
17حق ثبت انتقال قراردادی و قهری 300/000900/000
18هزینه هر بار اصلاح اظهارنامه و ضمائم آن 25/00075/000
19حق ثبت انتقال اظهارنامه یا اجازه بهره برداری از آن 50/000150/000
20حق ثبت تغییرات(غیر از انتقال مالکیت و اجازه بهره برداری)50/000150/000
21هزینه صدور گواهی المثنی100/000300/000
22هزینه رونوشت مصدق5/000 15/000
23هزینه اخذ تاییدیه تسلیم اظهارنامه یا صدور گواهی نامه طرح صنعتی15/00045/000
24هزینه رسیدگی به اعتراض به رد ثبت500/00075/000
25هزینه رسیدگی به اعتراض به تقاضای ثبت1/500/0003/000/000
26ودیعه تسلیم دادخواست ابطال به دادگاه3/000/0004/500/000
27هزینه بررسی اظهارنامه ثبت بین المللی به عنوان اداره مبدا50/000150/000